ลักษณะจะมีความคล้ายคลึงกัน แต่ต่างกันที่รูปแบบและลวดลายสีสัน ส่วนมากจะมีสีขาวเป็นพื้น โดยจะมีสีเดียวกับชุดที่ใส่ การทอถุงย่ามนั้นจะใช้กี่เอว ในการทอ ทำให้ได้ผ้าที่ไม่กว้างมาก อยากอยากได้กว้างก็ต้องใช้วิธีต่อผ้าเอา ดังนั้นการทอถุงย่าม มักจะมีการเติมสีสันตรงขอบผ้าทั้งสองข้าง ให้เห็นต่างออกไปจากการทอผ้าพื้นที่ใช้ทำเสื้อ หรือผ้าพื้นทั่วไป ตรงของมักจะมีสีแดงเป็นส่วนมาก
เมื่อเย็บออกมา ก็จะเป็นลักษณะเฉพาะของถุงย่ามของชาวลัวะ
แต่สีอื่น ก็มี เช่นแดง เป็นทางยาว จะมีสีสันเป็นแถบ หรือบางครั้ง ก็ทำเป็นแถบเส้นขาวดำ ก็มี นอกจากนี้ อาจจะมีการตกแต่งหลากหลายด้วย เช่น
1) การสอยตะเข็บเป็นรูปต่าง ๆ เช่น เลข 8, สนดูกงู บ้าง
2) การนำวัสดุอื่นมาตกแต่ง เช่น แถบผ้าที่เลื่อมบ้าง การใช้ด้ายไหมพรมในการตกแต่งบ้าง
แต่เดิมไม่นิยมในการใช้ผ้ามาปะติด หรือปักเป็นลวดลายต่าง ๆ มักจะใช้สีพื้น หรือสีสันตั้งแต่การวางสีของฝ้ายเส้นยืนก่อนที่จะทอเป็นผืนผ้าแล้วมากกว่า
ถุงของชาวลัวะมีหลายขนาด ทั้งขนาดมาตรฐาน และขนาดใหญ่ที่เรียกว่าถุงเป๋อในการใส่ของไปทำไร่ และเดินทาง
ถุงก็นิยมสะพายไปไหนมาไหนในชีวิตประจำวันเช่นเดียวกับชาวไทยวน และปกาเกอะญอ บางครั้งก็ใช้ในพิธีกรรม เช่น ฝ่ายชายจะเตรียมถงย่ามและเครื่องประดับให้กับหญิงสาวที่จะแต่งเข้ามาบ้าน
เลขที่ : บ้านกอกน้อย ต. ปางหินฝน อ. แม่แจ่ม จ. เชียงใหม่ 50270
- นางกรุ ศักดิ์สืบสกุล
- เจษฏา สุภาศรี : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา : 2566 Advance Track
- 06-3675-5929