KP-80000-00013 [ ได้รับทุนจากโครงการ ]
กรวรรณ เพชรคงทอง
Korrawan Patkongtong
ประเภทวัฒนธรรม
จับต้องไม่ได้ : InTangible.
หมวดหมู่วัฒนธรรม
ความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล
KP:Knowledge and Practices concerning nature and the
อาหารและโภชนาการ
ข้อมูล/ประวัติ
หมับในเดือนสิบ เป็นส่วนสำคัญของประเพณีสารทเดือนสิบของชาวใต้ โดยเฉพาะในจังหวัดนครศรีธรรมราช "หมับ" หมายถึง "หมับใหญ่" ซึ่งเป็นที่ใส่อาหาร ขนม และของเซ่นไหว้ในพิธีทำบุญสารทเดือนสิบเพื่อนำไปอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ลักษณะและองค์ประกอบของหมับเดือนสิบ หมับทำจากไม้ไผ่สานหรือใบตาล ขึ้นโครงเป็นทรงสูง มักตกแต่งด้วยขนมและของไหว้ต่าง ๆ และวางในสถานที่จัดเตรียมเพื่อทำบุญและประกอบพิธี หมับจะใส่ข้าวของที่เชื่อว่าผู้ล่วงลับต้องการในปรโลก ขนมที่ใส่ในหมับจะประกอบไปด้วยขนม 5 ชนิด ได้แก่: ขนมพอง - เป็นตัวแทนของสะพานบุญ ขนมลา - แทนเสื้อผ้า ขนมกง - แทนเครื่องประดับหรืออาภรณ์ ขนมไข่ปลา - แทนความอุดมสมบูรณ์ ขนมดีซำ - แทนเงินทองหรือทรัพย์สิน นอกจากนี้ หมับยังใส่ของเซ่นไหว้ที่จำเป็นอื่น ๆ เช่น ผลไม้ อาหารคาวหวาน และเครื่องอัฐบริขารของพระสงฆ์เพื่อถวายในพิธีบุญสารทเดือนสิบ ความสำคัญทางวัฒนธรรมและสัญลักษณ์ของหมับเดือนสิบ สะท้อนความกตัญญูและการระลึกถึงบรรพบุรุษ หมับเดือนสิบเป็นสัญลักษณ์ของการอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่วงลับ ชาวใต้เชื่อว่าการทำบุญอุทิศให้บรรพบุรุษจะช่วยให้พวกเขาได้รับบุญกุศลและมีความสุขในโลกหลังความตาย สะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่นในการทำเครื่องเซ่นไหว้ การทำหมับต้องใช้ความรู้และทักษะในงานหัตถกรรม โดยเฉพาะการสานโครงหมับจากไม้ไผ่หรือใบตาล เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดมาอย่างยาวนาน เป็นสัญลักษณ์ของความสามัคคีและการมีส่วนร่วมของชุมชน การจัดทำหมับในแต่ละบ้านหรือในชุมชนมักเป็นงานที่คนในครอบครัวและเพื่อนบ้านร่วมกันทำ เป็นการเสริมสร้างความสามัคคีและความสัมพันธ์ในชุมชน ส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่น หมับเดือนสิบเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ประเพณีสารทเดือนสิบมีความสมบูรณ์และเป็นเอกลักษณ์ การจัดทำหมับและพิธีการต่าง ๆ ในเดือนสิบยังช่วยรักษาประเพณีท้องถิ่นให้คงอยู่ การจัดขบวนแห่หมับ บางชุมชนจัดให้มีขบวนแห่หมับอย่างสวยงาม เพื่อเฉลิมฉลองและแสดงความเคารพต่อบรรพบุรุษ ขบวนแห่หมับตกแต่งด้วยของไหว้และธงสีต่าง ๆ ซึ่งขบวนแห่เหล่านี้ไม่เพียงเป็นสัญลักษณ์ของการทำบุญ แต่ยังดึงดูดนักท่องเที่ยวและส่งเสริมเศรษฐกิจในชุมชน โดยสรุป หมับเดือนสิบเป็นองค์ประกอบสำคัญในประเพณีสารทเดือนสิบที่เชื่อมโยงชาวใต้กับบรรพบุรุษและเป็นเครื่องมือในการสืบทอดคติความเชื่อทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น


ที่ตั้ง
เลขที่ : ต. โพธิ์เสด็จ อ. เมืองนครศรีธรรมราช จ. นครศรีธรรมราช 80000
บุคคล/กลุ่มผู้ให้ข้อมูล
- กรวรรณ เพชรคงทอง
ผู้บันทึกข้อมูล
- ขวัญตา หนูปล้อง : มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช : 2566 Festival
ช่องทางติดต่อ
-
มีผู้เข้าชมจำนวน :473 ครั้ง
บันทึกข้อมูลเมื่อวันที่ : 06/10/2024 - ปรับปรุงล่าสุดวันที่ : 02/11/2024