SP-60150-00029 [ ได้รับทุนจากโครงการ ]
การเรียกขวัญข้าว
Calling for rice
ประเภทวัฒนธรรม
จับต้องได้ : Tangible.
หมวดหมู่วัฒนธรรม
แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม และงานเทศกาล
SP:Social Practices, ritual and festive events
ขนบธรรมเนียบประเพณีเกี่ยวกับการทำมาหากิน
ข้อมูล/ประวัติ
การทำพิธีเรียกขวัญข้าว เป็นความเชื่อที่ว่าเป็นการเรียกขวัญพระแม่โพสพที่หล่นหายไปจากท้องนามาสู่ยุ้งข้าวซึ่งจะทำพิธีกรรมนี้หลังจากที่นวดข้าวเสร็จ ชาวนาจะช่วยกันขนย้ายข้าวเปลือกมาไว้ที่ยุ้งข้าว หลังจากขนย้ายจนหมดแล้วนั้น ชาวนาเจ้าของข้าวจะเตรียมเครื่องเซ่นเพื่อทำพิธีเรียกขวัญข้าว (เป็นการเรียนขวัญข้าวจากท้องนาขึ้นยุ้ง) เตรียมเครื่องเซ่นไหว้ใส่กระบุง เครื่องเซ่นไหว้จะประกอบไปด้วย ไข่ต้ม, กล้วยสุก, ข้าวหลาม, มันต้ม, หมากพลู, บุหรี่, ขนมต้มแดง ขาว, ขนมหูช้าง งาช้าง, ส้ม, แป้ง, หวี, กระจก ,น้ำอบ, น้ำปรุง, น้ำเปล่า, ขนมหวาน, กล้วย ,อ้อย, ข้าวเปลือก หลังจากนั้นจะเชิญหมอขวัญมาเรียกขวัญข้าวขึ้นไปที่ยุ้ง ซึ่งหมอขวัญที่เชิญมานั้นจะต้องเป็นผู้หญิงเท่านั้น หมอขวัญจะไปที่นา และเริ่มทำพิธี เริ่มจากการจุดธูป 16 ดอก ตั้งนะโม 3 จบ กล่าวบทเชิญขวัญข้าว กล่าวบทเชิญพระแม่โพสพ หลังจบบทเชิญพระแม่โพสพ หมอขวัญจะทำการกู่ขวัญ 3 ครั้งเพื่อเป็นการเรียกขวัญพระแม่โพสพให้มาหา หลังจากนั้นจะทำการหาบของเซ่นไหว้ทั้งหมดไปที่ยุ้งข้าว ในระหว่างทางนั้นห้ามพูดคุยกับใคร เดินไปอย่างเงียบๆ โดยมีความเชื่อว่าจะทำให้ขวัญพระแม่โพสพหล่นหายไปอีกครั้ง เมื่อมาถึงยุ้งข้าวจะวางเครื่องเซ่นไหว้ไว้ที่กองข้าวในยุ้ง นำไข่ต้ม, กล้วยสุก, ข้าวหลาม, มัน ไปวางไว้บนกองข้าว นำปลาตะเพียนสาน และต้นแฮกนา 9 ต้นแรกมัดไว้กับตะเหลวและนำไปปักบนกองข้าว เป็นอันเสร็จพิธี หลังจากนี้ชาวนาจะไม่ขึ้นไปบนยุ้งข้าว และยังไม่มีการนำข้าวบบนยุ้งลงมาก่อนจะถึงวันขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3


ที่ตั้ง
เลขที่ : - ต. หนองนมวัว อ. ลาดยาว จ. นครสวรรค์ 60150
บุคคล/กลุ่มผู้ให้ข้อมูล
- พระครูนิติสุตากร ดร.สุภัค วิรโช
ผู้บันทึกข้อมูล
- ยุวันดา สุทธิดี : มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ : 2566 Festival
ช่องทางติดต่อ
- 082 176 4595
มีผู้เข้าชมจำนวน :373 ครั้ง
บันทึกข้อมูลเมื่อวันที่ : 02/09/2024 - ปรับปรุงล่าสุดวันที่ : 17/10/2024