ธรรมจักรสลักลายคชลักษมี
สถานที่พบ/ประวัติ: พบที่วัดพระงาม อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม
ปัจจุบันอยู่ที่ : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์ (เลขทะเบียน 624/2519)
ขนาด : เส้นผ่าศูนย์กลาง 73 เซนติเมตร
รายละเอียดอื่น : สันนิษฐานว่าเป็นธรรมจักรที่มีอายุเก่าแก่ที่สุด เป็นธรรมจักรที่ไม่ครบสมบูรณ์ สลักซี่กำแบบทึบ มีลวดลายทั้ง 2 ด้าน ที่ส่วนด้านล่างสลักเป็นรูปเทวสตรีอยู่ระหว่างช้าง 2 เชือก ที่ทำรดน้ำอภิเษก ภาพเช่นนี้เรียกกันว่า "คชลักษมี หรือ อภิเษกศรี" อันเป็นสัญลักษณ์ของการกำเนิดอันบริสุทธิ์ การเริ่มต้นอันเป็นมงคล ตลอดจนเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังมีการตีความว่าอาจหมายถึงปางประสูติของพระพุทธองค์อีกด้วยเป็นธรรมจักรในพุทธศตวรรษที่ 12-16 สมัยทวารวดี
เลขที่ : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์ ต. พระปฐมเจดีย์ อ. เมืองนครปฐม จ. นครปฐม 73000
- มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
- ลัทธสิทธิ์ ทวีสุข : มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม : 2566 Open Call
- พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์