บริเวณตั้งพระธาตุจังเกา จะเป็นเนินสูงและป่าไม้ต้นน้ำของห้วยดวน ซึ่งเป็นลำน้ำ สาขาของห้วยแฮด ชาวบ้านละแวกนั้นส่วนใหญ่จะเป็นชาวกวย เรียกหมู่บ้านนี้ว่า โท๊ะปะเก็าะเป็กปอง(บ้านป่าขุดมัน) ซึ่งเป็นพื้นที่ศูนย์กลางชนแดนสี่อำเภอ วังหิน พยุห์ ไพรบึง และขุขันธ์เดิมเป็นเจดีย์อิฐสูง 20 วาใกล้ตัวปราสาทจะเป็นหนองน้ำขนาดใหญ่ มีโบราณสถาน 2 หลังพระธาตุจะสร้างอยู่ด้านหลัง ด้านหน้าของเจดีย์ธาตุคนรุ่นหลังจะนำเอาอิฐที่พังทลายลงมาจากพระธาตุมาสร้างต่อเติมเป็นปราสาทหรือวิหาร สร้างด้วยอิฐดินเผาชนิดก้อนใหญ่ทั้งหลังแบบไม่สอปูน ผู้สูงอายุในละแวกนั้นให้ข้อมูลว่าก่อนจะปรักหักพังลง เรือนธาตุจะมีลักษณะเป็นพระปรางค์เดี่ยวมีรูปร่างลักษณะสี่เหลี่ยม สูงประมาณ 20 เมตร มีส่วนยอดทรงกลมแหลม ต่อมามีการขโมยขุดของเก่า จึงหัก พังทลาย ลงมา 2 ครั้ง กลายเป็นกองอิฐคล้ายกับปราสาทเยอสันนิษฐานว่าอาจสร้างขึ้นเป็นที่ บรรจุอัฐิของผู้ปกครองในสมัยโบราณ หรือบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ปัจจุบันทรุดโทรมลงเหลือเป็นมูลอันและมีเศษอิฐอยู่ ประชาชนถือว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์เชื่อว่าเป็นที่บรรจุรวบรวมสารีริกธาตุ พระธาตุจังเกา มีลักษณะศิลปะการก่อสร้างที่ก่อสร้างด้วยอิฐทั้งองค์ ส่วนวิหารอาจสร้างด้วยโครงไม้ น่าจะเป็นโบราณสถาานในพระพุทธศาสนา อาจสร้างรุ่นเดียวกับ พระธาตุโนนแกด พระธาตุจังเกา หรือปราสาทจังเกา ตั้งอยู่ที่บ้านหนองปิงปอง ตำบลโนนปูน อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ



เลขที่ : บ้านหนองปิงปอง ต. โนนปูน อ. ไพรบึง จ. ศรีสะเกษ 33180

- ธีรพงศ์ สงผัด

- นางจุฑามณี รุ้งแก้ว : มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ : 2566 Open Call

-